Hesap adım adım
- Birim fiyat: alış fiyatı ÷ alış miktarı. 1 kg kahve çekirdeği 1.000 ₺ ise gramı 1 ₺'dir.
- Malzeme maliyeti: birim fiyat × kullanılan miktar ÷ (1 − fire oranı). Fire, temizlerken, pişirirken ya da köpürtürken kaybolan kısımdır; kullanılan miktar tabağa ya da bardağa giren net miktardır.
- Porsiyon maliyeti: malzemelerin toplamı ÷ reçeteden çıkan porsiyon + porsiyon başına ambalaj ve diğer giderler.
- KDV hariç fiyat: porsiyon maliyeti ÷ hedef maliyet oranı. %30 hedef, fiyatın maliyetin 3,33 katı olması demektir.
- Menü fiyatı: KDV hariç fiyat × (1 + KDV oranı), sonra yukarı yuvarlanır. Yukarı yuvarlamak maliyet oranını biraz düşürür.
Örnek: bir latte
- Kahve çekirdeği: 1 kg 1.000 ₺, bardakta 18 g → 18,00 ₺
- Süt: 1 L 50 ₺, bardakta 200 ml, köpürtmede %5 fire → 50 ÷ 1.000 × 200 ÷ 0,95 = 10,53 ₺
- Bardak ve kapak: 6,00 ₺
- Porsiyon maliyeti: 34,53 ₺
- %30 hedefle: KDV hariç 115,09 ₺, %10 KDV ile 126,60 ₺; 5 ₺'ye yukarı yuvarlanınca 130 ₺. Bu fiyatta maliyet oranı %29,2, bardak başına brüt kâr 83,66 ₺.
Rakamlar örnektir; hesaplayıcıya kendi alış fiyatlarınızı yazın. "Örneği yükle" düğmesi bu reçeteyi geri getirir.
Hedef maliyet oranı kaç olmalı?
Yiyecekte sık anılan aralık %28–35'tir; kahve ve diğer içeceklerde oran genellikle daha düşük tutulur. Doğru oran işletmeye göre değişir: maliyet oranı, malzemeden sonra kira, maaş, enerji ve komisyonlar için fiyattan ne kadar pay kaldığını gösterir. Kira ve personel gideri yüksekse oranı düşük tutmanız gerekir.
Sık yapılan hatalar
- Fireyi atlamak. Soğan kabuğu, etin ve sebzenin pişme kaybı, köpürtme sürahisinde kalan süt maliyeti artırır.
- Ambalajı unutmak. Paket serviste bardak, kapak, kutu ve poşet porsiyon maliyetine girer.
- Eski alış fiyatıyla hesaplamak. Alış fiyatı değişince reçete maliyeti de değişir; zam gelen malzemede hesabı yenileyin.
- Komisyonları hesaba katmamak. Kart, yemek kartı ve sipariş platformu komisyonları elinize geçen tutarı düşürür; hedef oranı belirlerken bunları da düşünün.
Reçeteyi stokla bağlamak
Bu hesaplayıcı tek bir ürünün maliyetini verir. Malzemenin her satışta stoktan düşmesi için reçetenin satış programına girilmesi gerekir. RentonSoft POS'ta reçete ürüne bağlanır: ödeme kapanınca malzemeler stoktan düşer, belirlediğiniz seviyeye inen malzemeler listelenir. Akışı tarayıcıda deneyebilirsiniz. Konuyla ilgili: stok takip programı ve adisyon programı seçerken neye bakılmalı?
Sık sorulanlar
Food cost nedir?
Bir ürünün malzeme maliyetinin KDV hariç satış fiyatına oranıdır. KDV hariç 100 ₺'ye satılan ve malzemesi 30 ₺ tutan ürünün food cost oranı %30'dur.
Maliyet oranı KDV dahil fiyatla mı hesaplanır?
Hayır. KDV işletmenin geliri değildir; oran KDV hariç fiyat üzerinden hesaplanır, hesaplayıcı KDV'yi ayrıca ekler. Kafe ve restoran servisinde yiyecek ve alkolsüz içecekte KDV %10, alkollü içkide %20'dir (Kasım 2026). Oranlar değişebilir; işletmenize uygulananı muhasebecinize sorun.
Fire oranını nasıl bulurum?
Malzemeyi tartın, temizleyip ya da pişirip yeniden tartın ve kaybolan ağırlığı ilk ağırlığa bölün. 1 kg soğandan temizledikten sonra 900 g kalıyorsa fire %10'dur.
Kâr marjı ile markup aynı şey mi?
Hayır. Kâr marjı kârın satış fiyatına, markup (maliyet üstü) kârın maliyete oranıdır. Malzemesi 30 ₺ olan ürünü KDV hariç 100 ₺'ye satarsanız kâr marjı %70, markup %233'tür.
Reçete maliyetini ne sıklıkla güncellemeliyim?
Bir malzemenin alış fiyatı her değiştiğinde. Fiyatlar sık değişiyorsa ayda bir kontrol etmek pratik bir düzendir.
Girdiğim bilgiler bir yere gönderiliyor mu?
Hayır. Hesap tarayıcınızda yapılır. Son reçeteniz yalnız bu tarayıcıda saklanır; sunucuya gönderilmez.